POESIA POLULAR, RIXOSA E COMBATIVA NOS CAFES DO XOGO DA VIDA/MORTE POR LORCA EN GALIZA, POR OUTROS ARTISTAS GALEGOS I EN DEFENSA DA POESIA, ARTE, DAS VELLAS E NOVAS TRADICIONS

atrás

 


Nota: parte deste traballo foi presentado xunto ao medico, catedratico e artista Jose Luis Mari Solera "Licho" nun homenaxe que se lle fixo ao surrealista galego Eugenio Granell (acaba de morrer en outubro 2001 en Madrid aos 88 anos) na Fundacion que leva o seo nome en Santiago de Compostela no Pazo de Bendaña sito na popular plaza do Toural no corazon da Cidade Vella, e que se convertiu tamen nun centro de documentacion, exposicion e estudo do surrealismo.
Este artigo vaise publicar na revista "Raigame. Revista de arte, cultura e tradicions populares" da Diputacion de Ourense, no numero 14 que vai a sair. No numero 13, maio de 2001, publicouse a primeira parte de este traballo


Pasos, estacions lorquianas por esos bares de Deus e do Demo


A miña viaxe lorquiana ten os seguintes pasos, as seguintes estacions:


Primeiro paso, primeira estacion


Nova York, a lua Romance trip-hop "Luna, lunita, lunera". Iniciase co poeta en Nueva York en plan rapero alternativo-"raptivist", co efecto Sinatra and Lorca "Flying to the mon"-Vo a lua". Comeza no Café de Henry e remata en Harlem, no tugurio corrosivo, no bar The Last Poets co titulo:"O home branco ten complexo de Deus e o negro de Demo". E dice asi este rap lorquiano un pouquiño hardcoriño: "Corre negro, negro corre/ juega negro, negro juega/ ¿hasta cuando?, ¿quién vendra? ¿y por donde?/ Juega el negro, juega el blanco y ambos son jugados/ ¿hasta cuando el negro y el blanco lucharan contra la sujecion de los colores para ser personas libres de sus prejuicios, de los papeles en los que los encierran, a los que los condenan?.

Permitanme que con estos versiños, con estas palabriñas:"Eu son ninguen"(Pessoa); "O importante e saber que un non sabe nada, non é nada, salvo unha sombra na pedra inalterabel e, se cadra, unha moi pequeniña luz, un soño na oscuridade cosmica"(Ruben Dario:"Ser y no saber nada/ y ser sin rumbo cierto/ y el temor de haber sido y un futuro terror"); "Sombras nada mais entre a tua vida e a miña/ sombras nada mais entre o teu amor e o meu"; "Que somos, que non somos?/ ¿Luz, oscuridade, sombra, alento, paixon e soño?("La vida es un sueño" bolero de Arsenio Rodriguez cantado a duo por Benny Moré e Pedro Vargas)/ ¿Seran as sombras lorquianas, as de Tanizaki ou Platon, as de Pedro Vega, de Contursi y Lomuto?/ ¿Qué somos, que non somos?/ ¿Sera un soño imposibel que busca a sombra?/ ¿Qué sera, sera?

Permitanme que teña un recordo para Granell que acaba de morrer cando recibia as probas de este artigo(a Granell, despois de chegar do exilio a Madrid, inviteilo a dar unha coferencia na Facultad de Economicas i Empresariais de Santiago de Compostela, fai bastantes anos logo de ler unha entrevista sua surrealista no suplemento cultural de Diaro 16 que dirixiron Cesar Antonio Molina e o gran poeta, articulista e amigo Jose Miguel Ullan. Deu unha conferencia-coloquio sobre o Santiago que viviu na sua infancia e adolescencia, brillante, chea de inxenio, combate e ironia. Seguidamente, fomos comer ca sua dona e Isaac Diaz Pardo. Continuo moi brillante, humano, xeneroso, divertido); e para o amigo Pepe, camareiro do Café Ideal Bar Azul na rua do Franco ­por onde entraban os pelegrins franceses camiño da catedral- que morreu cando escribia este artigo. No Azul celebrabamos e seguimos celebrando intensas tertulias con Moncho e Carmiña os jefes, cos camareiros Pepe, Guillermo, Pepiño, Fernando, Jorge, Rogelio e cos clientes: o Señor Castiñeiras que morreu con mais de 93 anos, era o cliente mais antigo con mais de 40 anos de clientela, foi a este bar hasta unhas semanas antes da sua morte e recordaba moi ben as suas correrias e amorios; os abos señores de Sande, do Real Madrid que teñen unha cadeliña chamada Lily que ladra cando lle meten un gol ao seo equipo; a señora Virucha de Malpica moi do Depor xunto ao seo marido Ricocho ­50 anos de dura faena no mar, calado ao lado dela e moi namorados-, coa que discutimos sobre os partidos do Domingo; Roberto Garcia Figueiras, riguroso radiologo en constante preparacion polo mundo adiante para mellorar, corredor de fondo por todo Santiago, que le moitos libros, ve moitas peliculas e é do Barca, ¡estamos rodeados¡; Adolfo Sobrino, medico e profesor universitario de anatomia patoloxica, xeneroso e sempre amable, volcado no mundo da arte, abriu duas salas de arte contemporaneo en Compostela e Vigo, e tamen do Barça; Carballal que foi concellal e sempre vai a ver e apoiar o Compos; Suso, que un dia se foi mental e confusamente para as nubes, que embarulla un pouco as cousas e que me trae kiwis galegos da finca que ten a sua familia en Brion.

No Azul e outros bares de falar e mirar, de pasmar(unha lembranza para o amigo Diego Bernal que morreu no vran do 2001, compostelano de pro como Licho, con o que me encontraba neste e outros bares ou paseando polas ruas, e que era un home aberto e convivencial, de bares, tertulias e moitas mais cousas), estar e esperar, de "junar" e poñer a caña; no Azul, os que se van, os que andan incirrizados nas suas cousas, os que deliran mais da conta e do permitido socialmente, atopan un sitio de paso, acollida, consolo, parloteo, onde se sentaren sos ou acompañados, onde largar, acougarse. Citemos, neste senso, a personaxes coñecidos en Santiago e que pasaban por este e outros bares como Horacio, "Comete tus muertos, cabron", Currinchi, Franco del Carro, etc.

Na tertulia participan tamen os profesores Pedro Arias, Lopez Suevos, Jose Luis Mari Solera "Licho" e o seo irman Juan Luis "Galin" antes de marcharse para Ferrol e Madrid(Galin tiña outra tertulia no Derby) e os irmans Villar Trillo. Os domingos interveñen na mesma: o señor Suarez, empresario; Valiño, os señores de Rey, Antonio de Xavestre tasador de madera; Arufe, un pequeno empresario de 61 anos, feito a si mesmo e angustiado por lle gañar tempo a vida ventureira que se nos vai; o dentista Lens, o parado Cabanas formando tanden con Licho e que nos deu un susto e case se nos foi a causa dos efluvios da "auga da vida e da morte".

Todo se nos vai, nada é, nada permañece, como canta maxistralmente Roberto Goyeneche "El Polaco", que tamen se nos foi, no tango amargo "La ultima curda" do grande Anibal Troilo "Pichuco" e C. Castillo: "La vida es una herida absurda/ y es todo tan fugaz/ tan fugaz/ que es una curda ¡nada mas¡/ ¡mi confesion¡/ ¿No ves que vengo de un pais/ que esta de olvido, siempre gris, tras el alcohol?". Ou neses outros: "Nostalgia de las cosas que han pasado/ arena que la vida se llevo/ pesadumbre de pueblos y barrios que han cambiado/ y amarguras del sueño que murio"; "Vivir es cambiar/ darle paso al progreso/ que es fatal/ con deslealtades, amores traicioneros y con garrafon, mas, mucho mas/¿Por qué tendre que amar y, al fin, partir?".

Nos anos setenta, anos dourados de moito amor e moito combate("Anos dourado" bossa de Jobim e Buarque cantada por Maria Bethania, e que non nos poñian da historica discoteca Johakin onde discutiamos sobre as vias revolucionarias para darlle a voltaŠ a tortilla), celebrabase pola noite no Azul unha tertulia politico-futbolistico-erotica na que participaban: Gonzalo de Vilalba, Lolo que foi alcalde do Valle do Dubra, Pepa da Isla, Miguel Piñeiro de Vilagarcia e Toñuco de Aeroportos; a finales dos setenta e principios dos ochenta houbo outra tertulia, no Café Bar Miami e no Azul, de estudiantes e de loita universitaria, amatoria e festiva nas que interviñan: Jose Aznares, Javier Ferreiro, Luis Seria, Ricardo Valdes, Mercedes, Titi, Rosa, Conchita, Romina, etc.

Como lles dicia, celebrabamos con eses amigos e outros idos, vidos, ausentes, intermitentes e presentes, animadas tertulias politicas, economicas, bolsisticas, futbolisticas, locais, globais, sexuaisŠ Como lle gustaba ao moi picaron de Pepe, Guillermo e demais esto da eroticaŠ do poder.

Guillermo traiame as manzas da sua horta de Calo e tamen o conexo ­galego da Veiga-Vegadeo, meu povo- "Prometeo enconexado" que nos serviu para presentar a "fauna universitaria" na Sala Sargadelos de Santiago de Compostela, con Agustin Garcia Calvo e Galin; para dar conta dunha "Universidade aconexada, enconexada, de vellos e novos caciques, burocratas, mandarins e aspirantes a señoritos e nomenklaturistas"; dunha Universidade sarcofago panteon de cuarta, onde xace que non pace o saber, a critica e o conocimento. Na universidade galega e española, na que levo mais de 30 anos, sigue vixente o funcionarismo, acriticismo, servilismo xerarquico e caciquil; o burocratismo, mandarinismo, clientelismo, chanchullismo, que xeneran unha grande insatisfacion e inseguridade con a formacion que imparte. En lugar de loitar activamente para contribuir ao desarrollo individual e social, local e global, o progreso human, a traballar e vivir mellor individual e socialmente, de forma mais honrada, creativa, humana e competente, e contra a sociedade dos tres tercios, a sociedade do infantilismo, victimismo, entontecemento e envilecemento dominantes imposto sobre todo pola television pero non soio, a universidade galega e española sigue a ser a "guardiana da ignorancia" ­Kepler-, a guardiana dos intereses creados, o reino dos intereses funcionariais, corporativos, das aparienciasŠ E, nalguns casos, empeorou, alguns vellos e novos mandarins, pola forma de organizarse os departamentos, polo tipo de goberno, estructura, organización e funcionamento da Universidade, sacaron do caixon modos e maneiras neofeudais que o presidente Clinton, entre outros altos e meno altos dignatarios, volveron a poñer de maxima e moi quente actualidade. O problema e que os estudantes e profesores mais xovenes se deixaron recuperar por os intereses compensatorios, polo salvese quen poida para o que vale absolutamente todo, o peor, pola ostentacion, as apariencias, o clientelismo, o señoritismo e nomenklaturismo, por tratar de sacar taxada do publico como seña desde o publico ou desde o privado, en lugar de loitar responsable, activa e rigurosamente por os intereses de emancipacion, obxetivo no que a Universidade, a investigacion, a ciencia e a educacion en xeral terian que desempeñar un papel fundamental.

Volvendo a eroticaŠ do poder, Clinton metea, Clinton non a meteŠ a pata, o puro. Clinton, antes e depois de rezar publicamente en familia o acompañado do reverendo Jackson( a outro que colleron "in braganti"), ponse ¡e como¡ o telefono, co fio dental e no salon oval. Clinton cas suas clintonadas: "Faime un clinton, Monica". Clinton e Hillary embelesados por Granaá e o seu duende. O que Lorca, o verderolo, tan ben ataca:"Eros con baston, eros con plumon, eros con sol y sombra, con mucho jadeo, menudo sofocon"; "Sonetos turbios del amor oscurisimo ¡mi arma¡, ¡mi pollon/ ¡cuanta, tantisima satisfaccion/ ¡que cabron¡": "El sol se pone por el Generalife/ y tu me arañabas/ El sol amanece por la Alhambra/ y tu me atizabas coup de langages en las orelliñas/ en los pliegues, las rajas, las protuberancias/ Jugabamos con los agujeros negros/ jugabamos con los encarnadosŠ/ y yo te daba besos/ pellizcos/ mordiscos/ arrebuñois/ trabois/ trabonzois/ al sol y a la luna granaina ¡Mi Madriña¡ ¡que braguiñas, que cachiñas"/ Granada la bella, Granada la santa/ la de las puestas de sol/ la que te enciende el alma".

Discutiamos sobre o divino, o human, o mais material o mais espiritual e o mais carnal. ¡Ave Maria Purisima¡ ¡Virgen del Amor Fermoso¡. Discutiamos con os Pepes e Pepas, con os que se quedaron("Te quedaras", "Amor Fugaz", "Dolor y perdon", "Como fue", "Oh vida", "Conoci la paz", "Que te hace pensar", "Hoy como ayer", "Cienfuegos", "Que bueno baila usted", Perdi la fe, etc. interpretados por Benny Moré "El Barbaro del ritmo", cuio apodo o dice todo, e mandou moito tolete na Habana, en MexicoŠ, e agora O Benny quedouse con nos, cos nosos coraçaos, podemos gozalo gracias as novas tecnologias estas da comunicaçao) e se nos foron, no Azul, nos cafes da vida, das fugas e os soños, do acougo e da morte, da pasion e da resurreccion. Pois, vimos de ali e ali volvemos, a este café e a outros. Volvemos a eles coas nosas grandezas e miserias, ensoñacions e pesares, soedades e depresions, tristezas e alegrias, xogos e aventuras, amores vividos, finxidos, sufridos, partidos e imaxinados.
Hoxe, recordamolo e ao facelo revivimos. Neles, seguimos estando sos e xuntos, falando destas e outras moitas cousas, xogando, mirando, "junando", lendo, murmurando, escribindo, rumiando a vida en silencio, berrando(mira que berramos), cabreandonos, rindonosŠ Pois ¿qué e a vida, eso que lle chaman "gañar tempo", "ter éxito, conquerir triunfos"?, ¿cal e a verdadeira vida que merece ser vivida e loitar por ela, por a verdadeira familia para conquerir a propia libertade, autonomia e realizacion, o verdadeiro amor e amistade, as autenticas aventuras, as verdadeiras pasions e emancipacions?, ¿qué e a morte e como a asumimos, nos enfrentamos a ela?, ¿cómo nos enfrentamos a nos mesmos e ao outro, a eso que chamamos vida, mundo, escasez, traballo, creacion, pasion, amor, amistade, dor, sufrimento e morte?. ¿Enfretamonos con egoismo, soberbia, endiosamento, violencia, odio, rencor, amargura, envexa, resentimento, mentiras, trampasŠ; con amor, amistade, xenerosidade; con traballo ou traballa ti que a min dame a risa, poesia, filosofia, ironia, viño, cafes, xamon, fillos, cans, gatos, futbol, viaxes, pastillasŠ e moita television; con xogo limpo o sucioŠ? Enfrentamonos sin enfrentarnos, deixandose ir, levar, vivir e morrer, deixandonos mangonear, ningunear?, ¿enfrentamonos loitando, arriscando honrada, responsabel e comprometidamente por o arte de vivir a vida critica, apaixoada, humana, ironica e lediciosamente en libertade?. "Pibe, pebeta/ vive apasionadamente la vida/ sin dejarte llevar, sin dejarte engatusar, sin dejarte sujetar"; "Nuestro amor se hundio en la sopa/ nuestras utopias se convirtieron en la peor de las escorias/ la corrupcion y el envilecimiento reinan/ el dinero y las apariencias son Dios"(Amadori, Aviles, Aznar, Baffa-Berlingieri, Barbier, Battistella, Cadicamo, Canaro, Canet, Caruso, Catan, Cayol, Cobian, Collazo, Contursi, Dames, Demare, Discepolo , Donato, los Exposito, Macedonio Fernandez, Filiberto, Flores, Fontaina, Francini, Carlitos Gardel, Garello, Garzo, Lenzi, Lomuto, Maizani, Malerba, Manzi, Maroni, Mores, Pelayo, Le Pera, Pereyra, Peñaloza, Pettorossi, Piazzola, Pontier, Razzano, Rinaldi, Rizzuti, Rubinstein, Saborido, Sanders, Sanguinetti, Santos Discepolo, Schiamarella, Simone, Soliño, Sosa, Stampone, Stamponi, Taboada, Varela, Vilado, Villoldo, Vodani, Waiss, tantos e tantos tangueiros, milongueiros).

O rap lorquiano segue cunha especie de romance de "Oficina, denuncia e bruma para a lua". E dise asi: "Debaixo das multiplicacions, das sumas, das divisions/ debaixo das revolucions/ debaixo das transformacions/ debaixo da lua hai sangue, ferruñe, fermento, cal, terra estremecida, carne tumefacta, pensamento inmundo, carne vencida, vendida, rota, pisoteada/ Denuncio a conxura dos siniestros oportunistas/ despiadados nomenklaturistas/ fanaticos nacionalistas e integristas de alta, media e baixa intensidade/ que radian agonias/ saldan mitoloxias/ venden salvacions chave en mao e impoñen falsas quimeras("soft power": as formas complexas de dominacion)/ Borran ou manipulan os programas, asasinan a memoria, organizan guerras virtuais, limpas, sucias, ecoloxicas, bioloxicas, santas/ denigran e saquean con algarabia/ violan, torturan, aterrorizan, matan con alevosia("hard power": as formas arcaicas de dominacion). E ofrezome a ser corneado polos touros afeitados/ a ser rumiado, a luz negra da lua, polos porcos, os coellos e as pitas adulteradas, estruxadas/ polas vacas carnivoras, tolas, corrompidas e subvencionadas/ polas vacas patrimonializadas por ladrons e estafadores publicos e privados/ polas polas esquizofrenicas/ polos polancons e polanconas contaminados/ cando os berros de toda a manada, de toda a jauria enchen o val do Hudson, o Mekong, o Amu Darya, o Helmand, Tumen, o Kolima, o Peace, o Bravo, o Roxo, o Colorado, o Amarelo, o Arkansas, o Azul, o Yang Tse Kiang, o Ganges, o Ubangui, o Zambeze, o Amazonas, o Nilo, o Rhin, o Sena, o Elba, o Danubio, o Don, o Neva, o Kolyma, o Tiberiades, o Tigres e o Eufrates, o Indo, o Krisna, o Volga, o Gualdaquivir, o Mulhacen, o Jucar, o Tajo, o Douro e Genil, o Manzanares, o Ebro, o Segura, o Miño, o Guadiana, o Eo, o Navia, o Narcea, o Monjardin(en frances da Veiga, de Vegadeo que é o meu povo), o Brahmaputra, o Missisipi e o Missouri, o Victoria, o Deseado, o Mexcala, o Matanzas, o Darling, o Blanco, o NegroŠ/ Rios, valles, mares, montes e montañas emborrachados con o falso aceite, a ecoloxia funcionarial, fundamentalista, comisionada, de poetas mortos, aceituneiros nada altivos e mais ben bastante chorizos, de cargos, funcionarios, profesionais, liberados e empregados, de cientificos e tecnicos, de intelectuais, artistas, poetas, cantores, actores, directores, escribidores, movementistas, ongenistasŠ cazaprimas, mercados, domesticados, funcionarizados, neutralizados co PER, cos fondos sen reserva, cos fondos reservados, cos fondos de reptis, sanguijuelas e abutres carroñeiros, cos fondos do bartering e merchandising, do vending, mobbing e packaging, cos fondos traxinados/ ca cuota leiteira, ca cuota carnica e patateira, ca cuota verduleira, ca cuota viñateira e liñeira, ca cuota gandeira, madereira e pesqueira, ca cuota intelectual, artistica e cultureteira, con todo tipo de cuotas funcionariais e chanchulleiras/ Quen dira que a auga, o tequila, o ron e o viño, o wisky e a vodka, que o aceite e o oruxo, que o liño es as flores, que a carne, que o leite na desmesura da sua brancura, que a mismisima luz, levan un lume fatuo e cruel de berros grises, de lodo purulento, de cores descoridos, de sangue morta e viciada/ ¿Que dira por onde retumba e morre a auga/ por onde se apaga a luz/ por onde estalla o tempo?/ ¿Cómo e posibel, en nome da ciencia, da cultura liberadora, da patria, da natureza, da razon, da superticion, da salvacionŠ, chegar a tanto torpor, a tanto horror, perpetrar tanto dor, sembrar tanto odio e rencor, tanta mentira e terror?.

Corre negro, corre/ xoga negro, xoga/ Corre-te-la por ti mesmo/ Juega-te-la por ti mesmo/ Negro, blanco, mulato, roxo, azul, amarillo, do color que queiras/ podes correrte ou non correrteŠ de turno, de color/ podes pensar, falar, escribir, cantar, danzar, pintar, provocar, contar, gañar, figurarŠ, sempre que sexas servil, que te deixes levar, controlar, trincarŠ Non piques, carallo. Pero, amiguiño, de ti depende e deixate de excusas, de deudas historicas e demais xustificacions.


Novo paso, nova estacion


Paris sempre, nos queda ParisŠ De novo en frances da Veiga: "Petite fiction des temps dur/ Nourriture de l´homme que sauve l´ordure/ Les rhéteurs-recteurs bricolent de débris banals/ imposés haut dans ce pauvre carnaval". Pequena ficcion de tempos ferruxentos/ alimento do home que salva a basoira/ que salva o noxento/ Os retoricos-rectores que mandan, os que aspiran a controlar o cotarro/ chapotean entre refugallos banais, promovendo a castracion mental/ encaramados en tronos, púlpitos, estrados, tribunas, tribunais, chair e sillons de domados, acomplexados, pretenciosos e ostentoreos carnavais de mascaras mortas, de disfraces sen vida/ levando en bastantes casos ao seo povo a barbarie e a catastrofe.

A segunda estacion, o segundo paso ten lugar no que queda do Barrio latino de Paris, no Café "Aux Deux Magots" e no restaurante La Coupole, onde Lorca, Severo Sarduy, Barthes, Foucault, Lapassade e outras boas pezas tomanse uns cafeciños e pinchos morunos antes de sair de caceria e se lanzaren freneticamente as noites barbaras ao ritmo "Ne me quites pas" de Jacques Brel ou "Puton respetuoso" de Brassens, interpretados nunha descarga salseira de Machito, Cachao, Cortijo e o seu Gran Combo de Puerto Rico, Oscar d´ Leon, Maelo Miranda, El Canario, Palmieri, Willy Colon, El Conde, Celia Cruz e Tito Puente, coa savia nova de Albita, Gloria Estefan e Yuri Buenaventura e sen esquecernos de Cheo Feliciano("Ponte duro bongo, ponte duro". Un dos himnos, das romanzas orxiaticas, das bacanales do Burgo das Nacions) e Azuquita("Ponmela dura", que tocaba nas cavas tropicais do Barrio latino parisino). Por ali se atopan: Beckett, Ionesco, Cioran, Bataille("a busqueda do divino na maldicion e no misterio de Eros"), Picasso(empalmado como sempre e sempre cruel por moi artista que fose), Topor cos seus topolinos xunto o seo camarada Debord o rebelde situacionista de "in vino veritas"; René Char(acerdosadamente cas suas cochonneries :"Odio os vosos deuses que non existen, eu adoro os meus porcos que si existen, carnosos, delicieux") ; Buñuel(tan empalmado hasta o final ao menos como Picasso, pero moita mellor persoa e arreando estopa aos bombos, boum-boums, aos tambores da pasion), Breton de Conxo, Breton de Paris e Breton dos Ferreiros(na Veiga habia moitos ferreiros como Suso de Cula, Os Manexos, etc., ou os do taller de Galochia: Pepe "Latas", Xorra, Tiburia, el marido de Visita, etc. Con algun deles, eo na sua forxa escoitaba por a radio o Tour de Francia); Dali en alpargatas, moi repoludo e coa boquiña pintada("Federico pintate os beizos/ deixate de boberias/ maquillate os morriños e ven a bailar o son", Eliades Ochoa cos seus guajiros e a sublime ilusion de volver a escoitar "Dos gardenias" de Isolina Carrillo cantada maxistralmente por Ibrahim Ferrer, despois de actuar en New York ­toda a miña solidaridade contra o barbaro atentado dos terroristas, totalitarios e/ou fundamentalistas aos que hai que combatir sen descanso- con todos os mitos de "Buena Vista Social Club" xuntados por Ry Cooder e filmados por Win Wenders que denuncia en imaxes a miseria material e sobre todo existencial imposta pola dictadura totalitaria castrista); Lorca coas cexas postizas e en bata de cretona(vivir e arriscarse por xugar activamente o xogo da vida, disfrazarse libertariamente e, se cadra, gozar con eles/elas e recordar. Somos mascaras andantes que van e veñen tratando de crear e recrear, alguns coa maior honradez e dignidade, os papeles que nos tocaron en sorte ou en desgracia, que presentamos e representamos, que buscamos e xogamos "se nos deixan"-Jose Alfredo Jimenez Sandoval e tendo moi presente a JuanGa, Dona Lola Beltran e a Vicente Fernandez-); Mouna en bicicleta, Lacan mais agarrado que a unha e co seu abrigo de pel de panteiraŠ E elas, deusas, raiñas, bruxas e diablas: Kiki de Montparnasse, Kiki de Aquí, Kiki de Ala e Kiki Machacama Xa(como conta Jesus Pardo "Pardito" de Cela e de Cunquiero nos seus dos libros de memorias); Boca de Alcantarilla do Moulin Rouge, Helena Ivanova Diakonova "Gala" como unha loba cando se trataba de devorar os poliños e poliñas, os lechonciños que a rodeaban e que constantemente se procuraba con Dali de por medio; Bi-Amadanda Lear, Diana pecadora de Carballo que tiña unha lanchiña e que non ten nada que ver con a pecadora "princesa do povo" Lady Di, Françoise Philippe, bruxa bretona que deixou os seus sortilexios amorosos polo Burgo das Nacions de Compostela(gran albergue de pelegrins da epoca franquista, convertido en residencia universitaria aberta, festiva, combativa, dionisiaca e autoxestionaria despois dunha loita memorabel, a do burro, o porco, as pitas e demais bicheria); Veronique La Parisien chamada por Galin para revivir o maio 68 frances; Pilar de roces excitantes, braguitas axustadamente provocadoras para marcar raxa debidamente e cú respingon; Esther alegrisimamente santiagueira-ourensana, heladeira de beizos de lume e noites sen fin("Arboleda ben plantada, sempre parece arboleira/ a muller emancipada con ou sen marido/ sempre sera libre, responsabel e festeira"; "Depende", Jarabe de Palo), Rosa "Esprit de finesse" con peitos de taichi e cadeiras de judoka, Tere "La Jacometti" de boca depravada e curvas de terciopelo, Marta "Martita A filosofa bolerista" con botas de montar e que finalmente se casou en Florencia con un principe; Montse, a bela pesimista, recalcitrante e calada que xogaba a moitas bandas, corazon pechado ¡que peniña¡; Olga "A checa", rusa subxugante con Catulo de por medio e o seo manantial primordial; a silente Ester "Chica Grande de Padron" en mini estratexicamente entreaberta con mirada desexante e insinuante que non pasou do platonismo lubrico("les machines desirantes" de Deleuze, sardonico e divertido, cos seus sombreiros ante o espello e unha entrevistadora televisiva despampanante amosaba a pernacola mentras o filosofo degranaba o seu diccionario sabroson); Cristina a amable e guapa empresaria de hosteleria que esta adelgazando(¡que lacra¡ esto da liña e ¡que perigo tan grande¡) e me alegra as mañas, Iriana a inquieta cubana-venezolana, familiar de Severo Sarduy, prima de Oscar d´ Leon e sobriña de Condolezza Rice, con bemba afro-cubana prometedora(una cousa é a ideoloxia proclamada e outra moi diferente a practica real, é esto temos que aplicalo pero ¡ollo¡ empezando por un mesmo: non fagas aos demais o que non queres que té fagan a ti) e lunar de cine; as poliñas sonrosadas de peitiños alimonados e, sobre todo, as menos lolitas como Dona Leopoldina e Dona Leonardina ¡menudas leopardas¡ ¡vaia par de lolazas¡. Henri Michaux: "Une entre mille autres, continuellement posibeis et toujours prêtes".

Todos e todas na mesma loita, camiño da Verdade Absurda, da Verdade Triste e Dura, da Verdade Festiva e Sabrosona, da Verdade Tenebrosa, da Verdade Enroscada, da Verdade Mentirosa("Que se me caigan los dientes, si miento", de novo Benny Moré o cante do son montuno, do guaguancó), Verdade InalcanzabelŠ Bergamin cantaballe asi a verdade da boa:"Odio a verdade cando e mentira. A verdade para selo de verda da boa debe arder e queimarse/queimarnos". E engadia Leon Felipe: "E ser radicalmente desnudadora meus cuates". Leon, exiliado en Mexico e namorado de Sara Montiel a de "Veracruz".

Ao tanto, a unhos pasos en Casa Flora, no Café de Flore ­unha sucursal da Casa de Dona Bernardina Alba-, estaban Arrabal, Lapassade da Universidade transgresora Paris VIII-Vincennes que foi arrancada de cuallo do Bois de Vincennes en 48 horas, Vallejo, CernudaŠ Bon, os de sempre, a cuadrilla Arrabal e Paquiño Rabanne rabons rabons/ tolon tolon/ nabons nabons. Paquiño "O do Rabo" estaba como a el lle gusta estar: reencarnado no Tutankamon e no Profeta Daniel, rodeado dos seus contertulios e lanzando unha apocaliptica excomunion das suas: "Maldigo as grandes top models, a Claudia, Noemi, Cindy e compañía, autenticas arpias andantes, tontas, caprichosas, codiciosasŠ Maldigo a moda flacida, a moda anorexica, a moda de lacon de costelaŠ".

Lorca, deitado ante un pase de modelos no Diwan do Tamarit e non o de Jimenez Losantos, ponlle a guinda fucsia, marelo poliña, pardo zorrona, a estas maldicions rabonianas, rabelesianas na sua "Gaceta e gacelas do mercado matutino, vespertino e noiteriego da moda dos shows rooms", onde di: Que moda/ que maniquis para o meu castigo/ que levantan as saias e sacan os seos para un mercado sen principios/ Que clavel enaxenado/ que cabezas anestesiadas/ que peitos siliconados/ que corpos vendidos, magreados, drogados e torturados/ Non quero verte posar/ para sofrer os teus caprichos e poñerme a chorar/ Que moda gris ou multicolor do diñeiro/ meteuche o bisturi/ desangrouche o corazon/ e fixo de ti unha moneca articulada/ ¿Qué alfiletes de cactus envelenados/ asesinan os espellos/ e asfixian o noso elan vital?".

Cantemos, pois. Gocemos da moda "ese salto del tigre cara o pasado e/ou futuro para representar, para fruir o presente". Da moda como campo de disfraces, aventuras e paixons para, se cadra, abrir novos camiños libres e venturosos, multiplicar as nosas capacidades xugetonas. E non da consumopatia, da modapatia, da moda como vellas e/ou novas formas, codigos, dispositivos, imaxinarios, aparatos de dominacion, exclavizacion("fashion victim", "image victim"), como campo de suxeccion(suxeitos suxetados por o sexo e o seso, a bolsa e o bandullo, os hábitos, a pinta, o estilo, a apariencia), para amargarlle a vida ao personal, deprimilo, torturalo, emputecelo, cabrealo, normativizalo, inicializalo, arruinalo, suxetalo ainda mais; fonte de sufrimento, control, represion, enaxenacion, alienacion, enfermedade e morte.

Arrabal e a sua cuadrilla preparanse para marcharen de procesion a Sevilla de Curro Romero, a Maestranza "Catedral do arte de Cuchares", a se luciren, verse, gustar e gustarse. Queren ver pasar a Curro pola porta do Principe("Rabo y Oreja" que Benny Moré compuxo despois de ir a Monumental en Mexico). Acto sacramental entre o principio de vida, placer e o principio de sacrificio, de morte. "Oda ao Santisimo Sacramento do Altar no traxe Alba de Gloria", "Gloria: ouro, coito, incienso, rexons, sangue e mirra". "Como un incensario cheo de olores e desexos/ plantacheste na tarde luminosa e clara/ con a sangue quente ante o animal encendido/ e o sexo protuberante clavado nos seus ollos/ Paixon famenta de lances de lume/ mistica eterna do inferno carnal/ que grande desafio para os teus atributos/ o dos teus humores/ o dos seus/teus cornos".

Lorca, en contacto con todos estos perdularios e outros peores, aportanos os seus versos do "Romance azibeche de pena negra" tamen coñecido como "Muiñeira nadaista pata negra, fado mouro da pata moura". Que, mais ou menos, di algo asi:"Nada empezou/ nunca houbo nada mais que nunca e nada/ Empero, nada hai sen azar e fundamento/ con e sen xumento/ con e sen presunto/ nada, para nada e nada". Polo demais, se cadra/ a nada con xamon de landra ou bellota esta moi sabrosota (fixemonos, neste senso, nos instalados nadaistas galegos, españois e de outros paises como lle dan o xamon iberico ben instalados nas suas mansions e piscinas e moitos, a mayoria deles, funcionarios ou aspitantes a selo, a vivir da teta publica desde todo tipo de actividades) e, en calquer caso, por conseguinte, a nivel de, pase o que pase, caiga que caiga(o humor instalado, comprado e domesticado), eo diriaŠ a nada con caviar beluga, con xamon pata negreira e moito mais levadeira. O mestre Amador Santos Bartolomé, director da banda municipal de musica de Santiago de Compostela, dirixia o 13 de xuño de 1999(dia en que tiveron lugar as eleccions europeas e municipais en España), nun concerto ao ar libre da Cidade Vella, na Rua do Villar desembocando na praza do Toural, o pasodobre, composto por el, titulado:"Lacon con grelos". Anteriormente a banda tocou o pasodobre: "Rosas para os porcos" do mestre Del Rio, a fantasia "La Dolorosa", "La boda y el baile de Luis Alonso" e o "Capricho italiano" de Tchaikowsky. Mais tarde, Amador Santos Bartolome na Praza de Platerias presentaria para o publico de Santiago de Compostela e visitantes a peza "Muiñeira das gaivotas" coñecida como "Muiñeira para Novoneira" que interpretou a banda de musica que dirixe, e que creou o medico, catedratico, poeta, artista e gaiteiro Jose Luis Mari Solera "Licho" en homenaxe o gran poeta do Caurel "Uxio Novoneyra", despois da sua morte e que espallou polo mundo a "Coordinadora pro gran poeta do Caurel Uxio Nonoveyra: Novoneyra forever & ever". Licho, portavoz de dita Coordinadora, estivo presente na plaza frente a catedral cando a banda interpretou a sua "Muiñeira para Novoneyra".

A verdade do ser, que e un ser para a morte, para a nada("Unha nada fumos, somos, seremos/ florecendo, rosas de nada, de naide"), esta na liberdade, no risco, no desplegue do desexo. Desexo desexante para seguir desexando/ para seguir loitando/ para seguir xugando/ Desexo sempre de verdade. Sabendo que esta, a verdade como a felicidade(cancion maravillosa do brasileiro Antonio Carlos Jobim como "Insensatez" , "Vivo sohnando", "Por causa de voce", "Desafinado", "Dindi"Š que interpretou como ela o fixo Ella Fitzgerald, e tamen Astrud Gilberto xunto a Stan Getz), non se alcanzan todas en nunca. "Mentira/ Verdade/ Dareicha/ Non ma daras/ Non se chega nunca o fondo do marŠ". Pero sabendo, tamen, que non batirse por elas, sen chanchullos nen compoñendas, conduce a corrupcion, a claudicacion, ao papanatismo, a mediocridade, ao lamento, ao sometimento, a perdicion vital. "Non queremos un mundo no que a garantia de non morrer de fame se compense coa histeria posesiva e obsesiva de obxectos materiais e/ou cultureteiros, coa garantia de morrer de aburrimento, de matar televisivamente o tempo"(texto feito a partir dunha pintada de Maio 68 e tendo presente a Internacional sitacionista de Debord e a Internacional pasteleira "Crema e Castigo" de Copacabana).

Nada val nada, pero se cadra, hai que facer como se todo valese todoŠ Avanzamos shakespeare-celanianamente en sombras cara o abismo, nun mundo cheo de furor e de ruido, de dor e de horror, de vellos e novos mamporreiros, caciques, traficantes(incluidos os dos mercados da salvacion, os dos mercados da cultura, da distincion, da musica, da arte, etc.), ricos-cultos e nomenklaturistas, que non significa nada e que, se cadra, entra mellor con nata montada, a que lle poñen multiples e diversos estafadores de todo tipo de utopias e ucronias, mercaderes varios de ilusions e salvacions. Desgraciadamente hai moitos papanadas, abundan os papanatas, aburren os cacoparlantes, atufan os merdafalantes, multiplicanse os intelectuais, profesionais, escribidores e artistas mamporreiros "voces e plumas dos seus amos", mais empresa ca propia empresa.

¿Por qué a poesia, a literatura, a arte, a filosofia, a ciencia, a tecnicaŠ terian que se opoñer a busqueda da nada e do todo, do infinitamente grande e do infinitamente pequeño, da verdade, da utilidade, da riqueza individual e social, da felicidade, do que nos maravilla, do que contribue a pensar o non pensado, amar o non amado, vivir o non vivido?. E ti preguntasmo, cabron de merda, que vendiches a tua palabra, a tua dignidade, a tua vida. E ti preguntasmo, egoista, egolatra, traidor, manipulador, revanchista, amargado, vendido, arribista, logreiro, resentido, envidioso, vanidoso, chulo, soberbio do carallo, cos coñazos que largas, cas mentiras que colocas, cas putadas, mariconadas, cabronadas que ves facendo.

¡Ollo o dato¡, queridiños, coas poesias, as narracions, as ciencias, as tecnicas, as artes, as ideoloxias, as filosofias, as culturas, as educacions, as salvacions, as elucubracionsŠ proclamadas, que e necesario poñer sempre en relacion coas practicas reais e os espacios posicionias dos poetas, literatos, artistas, intelectuais, cientificos, profesores, filosofos, tecnicos, profesionais, criticosŠ proclamadores: a prova do algodón.

Aunque o mesmo Faulkner diga que un bon poeta, escribidorŠ poder ser un mal vicho, desalmado, sen principios, moi mala persoa, un trepa, un oportunistaŠ, conven sempre sabelo. Ser boa persoa, alegre, ironica, rigurosa, xenerosa, comprometida ca verdade, a xusticia e a libertade, esforzarse nelo, é unha das principais grandezas("Nengunha grandeza neste mundo val o que a amizade dun bon amigo con principios") e obxectivos que é menester buscar nesta xungla social, neste mundo cruelŠ

Non obstante, hai quen di que para ser escribidor, artistaŠ hai que ser moi malo e ter sufrido moito, almorzar todas as mañas media ducia de sapos. Hai, tamen, quen di(e alguns creeno) que para escribir ven, facer arteŠ hai que se colocar con todo tipo de productos. Neste sentido, España, polo numero de "colocados" con alcohol e todo tipo de tomas, teria que ocupar os primeiros lugares do mundo. Claro que, ben mirado, España e unha das nacions do mundo que concede mais premios poeticos, literarios, culturaisŠ Hai premios locais, comarcais, provinciais, diputacionais, autonomicos, estatais, etc. Galiza, que non se queda atrás nesto, esta a punto de alcanzar a porcentaxe dun premio poetico, literarioŠ por habitante. Asturias, siguelle moi de perto, ou, se cabe, xa a superouŠ

En fin, cada un de nos ten dentro de si a posibilidade de mentir, enganar, de dar gato por lebreŠ E a de dicir, buscar, traballar pola verdade. Debemos, polo, tanto, optar sabendo co traballo individual entendido e buscado como actividade libre, esencial e permanente(superar unhos desafios para dar paso a outros) para realizarse personal e socialmente, -o esforzo por añadir algo positivo para os demais e para un mesmo, por mellorar as cousas individual e socialmente-, e non como forma de quietismo, conformismo, corporativismo, funcionarismo, mandarinismo, vedetismo, alienacion, carga, tortura, tormento, encadenamento, explotacion, sometemento(o que hai que denunciar, ao que hai que combatir sempre e en todo lugar), e basico para a busqueda, para a loita pola verdade, pola emancipacion.

Cuarta estacion, cuarto paso(saltamonos outros pasos por razons de espacio)

Sevilla. Sevilla a florida, Sevilla a sombria, Sevilla a contaminada, Sevilla a do macho cabrio. Pere Gimferrer, en plan academico coplero antisevilli: "É baixo ser servo dun/ non poñades as garras aqui/ son insumiso deste governo/ quincalleria sevilli/ governo de ropavejeros".

Todas as batallas perdidas resumense en duas palabras: "Demasiado tarde". Boa parte das batallas perdense por ceder en claudicar no campo dos principios, dos medios ademais dos fines; por deixar facer, deixar pasar, deixar mentir, deixarse avasallar, deixarse comprar, levar e traer; por non arriscar o mais minimoŠ

A cuarta estacion e no Café de Chinitas, despois da tertulia ultraista do Cafe Alameda. Un paso por bulerias co grande cantaor El Cabrero de negro, ca sua barba negra e o seu sombreiro negro e cordobes, xunto a La Niña de los Peines de negro e cas suas gafas negras de blueswoman(Dolores Jimenez Alcantara de la Puebla de Cazalla-Sevilla, naceu en 1909 e morreu en xuño de 1999, coas gafas, as "botas postas". Deulle un ataque cerebral mentras cantaba a sus ultima soleá para un grupo de amigos dunha peña flamenca de Huelva. Como cantaba "Los campaniñeros", un dos seus grandes exitos; con que duende, forza, presencia e empaque) o o seo vello e mellor flamenco(non hai que olvidar neste senso aos "Martires del compas"), mentres a Tia Anica "La Piriñaca", framenquisima e con un monton de anos, outra "montrua" de musha embergadura lanzase, coa sua grasia que era mu grande, mu grande, polo pau da farruca, e Beni de Cadiz "O Grande Beni" facia palmas.

El Cabrero pastorea as cabras e os poemarios de Lorca: "El macho cabrio encabronado", "Poemas jondos de mu mala leshe", "Suites, blasfemias y canciones". E canta asi o Cabrero por soleas, seguidillas e tanguillos co sombreiro ben plantao: "O sangue que eu mamei non a contaminou nadie/ o sangue que eu mamei/ veu directamente a min desde o peito da miña mai/ e por eso son asi"; "Se a verdade é o que ofende/ non me importa que se espanten/ os paxarracos, os cabron que non a quere ver/ os traidores que a venden/ que a manipulan, que non a entenden".

"Na lua negra/ dos navalleiros/ cantan as espuelas. Cabaliño negro/ ¿onde levas ti, o teu xinete morto?/ Na lua negra/ ¡un berro¡ É o corno longo do queixido/ Cabaliño frio/ ¡que perfume de flor de cuchillo".

O xinete de bronce monta os cabalos salvaxes de Spinoza, Pushkin, Lorca, Vallejo, Cernuda-Carnuda, Guerra da Cal, Dieste, Blanco Amor, Lois Pereiro, Novoneyra, Carlos OrozaŠ Ao escoitar os seus berros de verdade e libertade, cantados polo Cabrero, La Niña de los Peines, La Niña de la Puebla, bailados pola Piriñaca, Silvie Gullem e acompañados por os palmeiros de Lola Flores e O Pescadilla, encabritanse, corren maxestuosamente polo tempo, cara o infinito e, por unhos instantes, fannos sentir o ceo.


Quinta estacion, quinto paso


Buenos Aires. Mis Buenos Aires queridos, cuando yo os vuelva a ver, a sentir arrabaleramente, a oir la queja de un bandoneonŠ Argentina fundese no fango da corrupcion politica, economica, intelectual, cultural y social; na corrupcion e perversion dos vendedores, no poder e na oposicion, de salvacions chave en man.

Nas miñas horas de febre e orxia/ farto xa de pracer e loucura/ en ti penso, cidade, patria miña/ para calmar a miña amargura/ saborear tanta melancolia/ Noites porteñas baixo o teu manto/ risas, amores e pranto/ E a saida do bulin/ ao deixar o cafetin/ ao despedir a milonga/ choran as nenas polo deus Pan/ por iso que no gotan/ sempre solloza unha pena/ Até nunca, Malena".

Galiza profunda, festeira/ Galiza negra, verbeneira/ Galiza violenta, fogueteira/ Galiza carnal, palleira/ Galiza rabona, arrabaleira/ Galiza feiticeira, tangueira/ Galicia pequena e sometida, plañideira/ Galiza de vellos e novos caciques, mentireira, chanchulleira/ Galiza virtual, gaiteiraŠ

Doña Elisa Cancelo de Amio, boa amiga que morreu no 2000, viuva guajira do Pino, labradora moi pobre e sufrida nunha agricultura galega brutal e moi dura, explotadora e atrasada, coa casa e o petate sempre en marcha, que aprendeu a ler moi maior, con 78 anos de presencia enjuta e moitos fillos desparramados polo mundo(como outros moitos galegos como ela); Dona Elisa, xubilada con 56.000 pesetas da Agraria, cuidou o cebou hasta o final o seu porco con verdadeira paixon e esmero para a festa familiar, festa local, festa carnal, do cirio leitas, do cirio pascualŠ "Marica dos Merimée, a dos suizos, se vas a feira non merques porco rabelo/ mercamo con un bon rabo para mostralo no cortello". A sua neta, ca que vivia como muitas netas fillas de emigrantes que se quedaron ca suas aboas, e que estivo inxustamente en paro moito tempo, lle gustaba moito escoitar a Leo Ferré, Maria Callas e Rachmaninov.

A quinta estacion é na Arxentina, en Buenos Aires, por onde andivo Lorca, no Bar-restaurante do galego Pepe Fechorias, na zona da Boca, a onde acudia a bohemia arrabaleira, artistica e teatreira, a se zampar bons churrascos pampeiros, despois de escoitar no "Colon", aos inolvidabeis tangueiros Roberto Goyeneche "El Polaco" e Anibel Troilo "Pichuco" , entre outros.

Os versos lorquianos son do "Romance do porco florido, do porco festivo", tamen coñecido como "Romance do rabo, da untuosa carnalidade". Recordemos que Lorca falanos da Suntuosa Leonarda, carne pontifical e traxe blanco. Oscilando ven o teo cú, desparramado na sua apoteose , apoteosico na su redondez/ axamonado na sua oronda desnudez. Deusas o Deuses Pan, Ceres, Venus, Safo, Hermes, Afrodita, DionisosŠ na retorica de carne, en epica de marmore.

Pola sua parte, Maria Zambrano aludia a la Untuosa Sensualidad y Rene Char sentenciaba: "O esencial da carne vese constantemente amenazado polo ruidosamente insignificante". Se cadra, o efimero fru-fru ao que se referia Ernesto Junger que reivindicou aos titans(recordemos tamen a orquesta galega "Los Titanes" interpretando los boleros: "Tu mi delirio" de Cesar Portillo de la Luz y "Humo y espuma" de Rolando S. Rabi).

Os versos do Romance do porco florido, do porco festivo, do rabo e da untuosa carnalidade plantexan a dialectica dos desexos entre o poder material, carnal, lechal e o poder espiritual, verbal, nerval, virtual: "¿Qué é o verbo?, o verbo e a gramatica xenerativa da carne(Chomsky) do rabo do cerdo. E ¿qué é a carne? E o rabo con nervio, o rabo ludens, o rabo hipermegamediatico, o rabo ciberpunk, o rabo iconico, o rabo simbolico, o rabo imaxinario, e decir, o rabo freudiano-lacaniano dos nus borromeos que se move entre o real, o simbolico e o imaxinario. Empero, vale mais ser un home insatisfeito que un porco satisfeito, que un conexo/a feliz. Sen o desexo, desexo sempre de verdade, non hai nada pero a sua satisfaccion, se cadra, racha ca norma e ca pana(Estopa, despois do da raxa), cuestiona a orde macro e micro rabal e/ou conexifera(o paso ou converxencia entre o falonabocentrismo e o coñoconexacentrismo), pon en perigro as nosas convencions e canons. Empero, ali onde esta o perigo xurde tamen o que libera, mais, queridiños, ternuriñas, ali onde se dice que esta o que libera poden xurdir e veñen xurdindo o largo da historia catastroficas e terribels perdicions.

A linguaxe fala, a carne fala, o rabo fala, o rabo engorda e o do touro, antes das vacas tolas a fuer de carnivoras, mais. Outros din que todo o que se di do touro, incluido o do rabo, é unha mentira, un estereotipo interesado, un rol falso e agotador: o de Don Juan, o touro bravo, o home erectus, machoman, o latin lover con un rabo descomunal e poderorisimo no que radica a sua razon de ser e estar no mundo, sempre erecto e disposto a cubrir todo o que se lle poña por diante, alcanzar as maiores prestacions e marcalas na canana.

O porco evoca, convoca, trastoca, sofoca, o porco provocaŠ colesterol. Empero, o que é paixon no corpo e tamen e necesariamente paixon na alma. ¿Tera a alma colesterol, padecera de anquilosamento, sufrira de arteroesclerose?.

Sobre a tua carne habia rosas e espiñas(Dona Isabel Pantoja, a mellor posta en escea da bata de cola racialmente toreiro-copleira, desvelando e desconstruindo o xogo dialectico liberal-hegeliano-marxiano das espiñas e das rosas, das formas arcaicas e complexas da pasion liberadora, da pasion emancipadora, da pasion enaxenadora, da pasion dominante. "Madriña/ por fora, xardin de rosas/ por dentro, carcel de espiñas"), penas e alegrias, froitos imperecederos, desexos perennes, frustracions infinitas, perigos definitivosŠ

Como estamos na Arxentina con Lorca degustando uns chorizos criollosŠ, agora, co milongueiro de Borges(do que se celebrou o seo centenario en 1999 e que definiu a Lorca como "andaluz profesional"), antes de rematar, quero cantar(acompañando a Maria Bethania na fermosisima bossa nova "Ultimo desejo"), se vostedes mo permiten; quero defender a boa poesia, a boa pintura, a boa casqueria, a boa carniceria. Cantar no homenaxe a Lorca, Granell, Reinaldo Arenas(¡Abaixo a dictadura totalitaria castrista e todas as dictaduras, as demagoxias populistas nacionalistas e non nacionalistas e os fundamentalismos¡, sen deixar de lado a critica permanente as democracias corruptas, amañadas, tecnoburocratico-nomenklaturistas), ao burro Zenon de Kotapos, ao porco Juan Jacobo Paradox, as insignes galiñaceas que bulliciosamente irrumpiron no Paraninfo alborotando o galiñeiro universitario compostelano, a tutti cuanti citados e por citar, incluido Tutto Pavarotti e Pucho Boedo o neto de Puccini, que nos animan/complican a vida, axudandonos a levala, reflexionala, correla, a desvelala, a descubrila, crealaŠ Quero cantarlles con estas palabras mais o menos borgianas e lorquianas:"Para fuxir dos amores tristes, insulsos, tramposos, desleais e insoportabeis/ para fuxir da realidade tantas veces insufrivel e inaguantabel/ para fuxir dos tempos dos embaucadores/ dos aburre as vacas e as ovellas/ dos arribistas, oportunistas, trepas e mentirosos/ se cadra, queridiños, chega con metela man/ metela benŠ/ poñela sobre unhos bos versos, sobre boas historias/ emocionarse ca musica/ contemplar a gran pintura, saborear a boa carne, as boas verduras os bos cogumelos, o peixe e o viño, as obras imperecedeiras/ e soñar, vagar e gozar despertos". Vagamos sos, na noite cosmica perdidos nos buratos negros do tempo, a onde van a parar todos os desperdicios. Soedade dura/ soedade insegura/ soedade gozosa/ soedade frondosa/ soedade segura plagada de dudas, de amarguras, de conxeturas.


Sexta estacion, sexto paso

Portugal, Africa, Brasil, Santiago de Compostela: Café Ideal Bar Azul, Café a Brasileira, Café Antonio´s.


A sexta estacion, o sexto paso, e remato definitivamente, levanos de novo o principio, despois de facer unha fuxida oceanica comunitaria-universalista, levanos ao Bar Azul, onde Jose Luis Mari Solera "Licho" aportoume este poema seu que leo, refago co seo permiso, que me parece xenial, de aires lorquianos-borgianos-agustinianos-jupiterinos(de San Agustin Garcia Calvo "Jupiter Enoxado"): "Perdido no laberinto dos soños/ vinme prisioneiro do tempo/ sain da ensoñacion e funme ao ar/ para que me levara o vento".

Finalmente, derradeiramente(¿sona ben eh?), o ar, os ventos lorquianos sonnos propicios e levannos, nunha penultima fuxida e da mao de Pessoa o Café A Brasileira de Portugal, Brasil, AfricaŠ Pero antes facemos unha paradinha no restaurante Antonio´s que fundou e animou en 1967 en Rio de Janeiro na Avenida Bartolemeu Mitre moi perto da Praia Leblon, o galego de Santa Comba Manuel Rieiro Romar. O Antonio´s de Rierio foi un centro estratexico da "intelligentzia" politica, intelectual, cultural, mediatica, musical e artistica de Rio de Janeiro e por donde pasaron grandes persoeiros do todo o mundo como Neruda, Nureyev, Mick Jagger e Marianne Faithfull, etc. Este lugar de vida e encontro estaba presidido por un cadro feito aos seos clientes: Sergio Porto, Vinicius de Moraes, Maysa, Lucio Rangel, Regina Rosemburgo, Gilson Amado, Juscelino Kubitschek, Djanira, Leila Diniz("musa de Ipanema e do Bulevar do Leblon"), Di Cavalcanti, Irineu Garcia, Cyro Monteiro e Jose Carlos de Oliveira". Por ali pasaron, ademais dos citados, grandes personalidades brasileiras: Jorge Sarney, Antonio Carlos Jobim, Jorge Amado, Niemeyer, Chico Buarque, Nelida PiñonŠ Que se fixeron amigos de Manolo Rielo "Antonio´s" e lle dedicaron escritos, pinturas, caricaturas. Rielo que traballaba no ministerio de xusticia e no Museo de Arte Contemporaneo, foi nombrado "Cidadao de Rio de Janeiro". No Antonio´s compuxeron grandes cancions os pais da bossa nova e amigos de Rielo: Vinicius, Jobim, Buarque e Toquinho, que eran "gente da casa". Recordemos que Vinicius de Moraes e Antonio Carlos Jobim compuxeron "The Girl of Ipanema"-"Garota de Ipanema" que cantou Astrud Gilberto e da que fixeron unha interpretacion historica en duo Sinatra e Jobim. O "Antonio´s" antes de ter este nome tiña o de "Strangers in the night", o gran éxito mundial de Sinatra nos 60.
Dentro da musica andiveron por o Antonio´s: Joao Araujo, Sergio Cabral, Erlon Chaves, Jose Otavio Castro Nunes, Dori e Nana Caymmi, Haroldo Costa, Edu Lobo, André Midani, Miele, Nelsinho Motta, Badem Powell, Sergio Port, Lucio Rangel, Solano Ribeiro, etc. Para acabar ben recordemos bossanovas como: "Abre alas" de Ivans Lins, "Canto de Ossanha" de Vinicius de Moraes e Banden Powell cantada por este ultimo, "Wave" de Jobim e Vinicius de Moraes cantada por Rossinha de Valença e Flavio Faria, "Bahianada" do seo autor Jose Barrense-Dias, etc. Sobre o "Antonio´s" , Mario de Almeida publico el libro: "Antonio´s: caleidospoio de um bar, Ed. Record, Rio de Janeiro 1992.

Estacion terminus, a modo de resumo final de todas as estacions que tiveron lugar ate o de agora, en boca de Zirano de Chandrexa de Queixa: "Mentres uns arriba ou que se creen arriba e dintinguidos, vellos e novos ricos-cultos, señoritos, caciques, mediocratas, nomenklaturistas e traficantes varios, cos seus cantares, cantautores e cantaores, intelectuais, expertos, poetas, escribidores, mamporreiros, tecnoburocratas, sindicatos, corporacions e sociedades de autores, gozan arbitraria e inxustamente do bico da gloria/ outros abaixo sen historia, teñen que facer frente a miseria material e-ou existencial, confirmarse coas migallas, verse condenados a escoria".

O peor e que moitos, na escuridade da caverna, no reiño do medo(Spinoza: "Un ten no seu poder ao outro cando lle logra impor o seu medo"), da envexa(o éxito dun e o fracaso do veciño, do outro), da claudicacion e das sombras, son felices coas suas sombras, cos seus opresores, cos seus compradores e abusadores. Retozan nas lameiras do cubil, no envilecemento da negrura, do lobrego, e vendida a sua dignidade, renunciando a loitar por faceren a sua propia historia, se laian, se someten, se conformanŠ e ailos que soñan, aspiran a seren como os seus señoritos, como os seus vellos e/ou novos amos, domadores/dominados/ feudais/servos/ pelotilleiros/dominadores.

A verdade, a veces, e tan amarga, tan dura e tan dificil, que os que aman ou defenden outra cousa distinta a ela, queren que o obxecto amado ou defendido sexa o verdadeiro.

Acabemos, se cadra, en positivo, volvendo o principio, ao titulo, sentido e fin de este traballo: a poesia popular, vital, rixosa e combativa. Para o cal, facemos unha descarga poetico-galega-salseira-española-brasileira, cantando a coro como nos vellos tempos, no restaurante Asesino, ou diante da fachada de San Martin Pinario. Cantando: "Eu sei que vou te amar" do inmenso en sempre presente Vinicius de Moraes, o autor do "Soneto do amor total" que lles recomendo que escoiten recitado por el e que tamen se titula:"Samba em preludio" que compuxo con Baden Powell. Antes, e para quentarse, poderiamos atacar a samba brasileira-gaiteira "Portela. O mundo de Pixinguinha" que borda Gres.
No coro estan: o artistas polifaceticos Kukas e Licho cas suas gaitas en claves gaiteiras, a de Kukas de Kukas e a de Licho de Ricardo Portela e Mallou; o Principe Galin, o poetas Novoneyra, Oroza e Maximino Castiñeiras, o tanguerio Bernardo Paris, os funcionarios universitarios e copleiros de arriba para os de abaixo o Duo Cupletista-Filosofico Popular Agustin e Isabel(Agustin Garcia Calvo e Isabel Escudero) e os amigos e achegados comuns.
Eu sei que vou te amar
Por toda minha vida eu vou te amar
Em cada despedida eu vou te amar
Desesperadamente, eu sei que vou te amar
E cada verso meu será
Para te dizer que eu sei que voute amar
Por toda minha vida
Eu sei que vou chorar
A cada ausencia tua eu vou chorar
Mas cada volta tua há de apagar
O que esta ausencia tua me causou
Eu sei que vou sofrer
A eterna desventura de viver
A espera de viver ao lado teu
Por toda minha vida
(De tudo, ao meu amor serei atento
Antes, e com tal zelo, e sempre, e tanto
Que mesmo em face do maior encanto
Dele se encante mais meu pensamento
Quero vive-lo em cada vao momento
E em seu louvor hei de espalhar meu canto
E rir meu riso e derramar meu pranto
Ao seu pesar ou seu contentamento
E assim, quando mais tarde me procure
Quem sabe a morte, angustia de quem vive
Que sabe a solidao, fim de quem ama
Eu possa me dizer do amor que tive:
Que nao seja inmortal, posto que é chama
Mas que seja infinito enquanto dure)
Eu sei que vou sofrerŠ
Eu sei que voute amar

Fdo. Miguel Cancio, Santiago de Compostela 7 de novembro 2001


Up....